(ภาษาไทย) แผนชุมชน

แผนชุมชน

          การวางแผน (planning) คือการตัดสินใจล่วงหน้า ในการกำหนดวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายและแนวทางในการปฏิบัติในอนาคต โดยจะต้องทำการวิเคราะห์ข้อมูลทั้งในอดีต และในปัจจุบัน และยังจะต้องทำการประเมินสภาวะแวดล้อมในอนาคต ทั้งภายในและภายนอกองค์การด้วย เพื่อให้สามารถกำหนดแนวปฏิบัตี่จะสามารถนำไปสู่ความสำเร็จที่กำหนดไว้ได้ [1] ความสำคัญของการวางแผน
  1. ช่วยให้เกิดความยืดหยุ่นต่อองค์การ
  2. ช่วยให้องค์การมีเป้าหมายและแนวทางที่ชัดเจน
  3. ช่วยให้เกิดการประสานงานของฝ่ายต่างๆ
  4. ช่วยให้การควบคุมทำได้ง่ายและเห็นผล
ประโยชน์ของแผน แผนมีประโยชน์มากมายหลายประการ โดยสามารถสรุปได้ ดังนี้
  • 1) เป็นเครื่องชี้นำ/แนวทางการดำเนินงาน
  • 2) เป็นสิ่งกำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบของแต่ละฝ่ายในช่วงเวลาหนึ่ง
  • 3) เป็นเครื่องมือในการประสานงาน
  • 4) เป็นเครื่องมือที่ช่วยเตรียมความพร้อม
  • 5) ช่วยให้ผู้บริหารและผู้ปฏิบัติงานมีความมั่นใจ
  • 6) เป็นเครื่องมือในการควบคุม
  • 7) ช่วยให้ใช้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ
            แผนชุมชน เป็นกิจกรรมพัฒนาที่เกิดขึ้นจากคน ในชุมชนที่มีการรวมตัวกันจัดทำขึ้นมา เพื่อใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาชุมชนหรือท้องถิ่นของตนเอง ให้เป็นไปตามที่ต้องการและสามารถแก้ปัญหาที่ชุมชนเผชิญอยู่ร่วมกันได้             กระบวนการจัดทำแผนชุมชนแบบมีส่วนร่วม
  1. การประเมินศักยภาพของชุมชน
  2. การกำหนดวิสัยทัศน์ แนวทางและจุดมุ่งหมาย   ในการพัฒนาชุมชน
  3. การกำหนดยุทธศาสตร์ในการพัฒนาชุมชน
  4. การกำหนดแผนงาน โครงการ กิจกรรมการพัฒนาชุมชน
  5. การเปิดเวทีประชาพิจารณ์แผนชุมชน
            1. การประเมินศักยภาพของชุมชน เป็นการประเมินศักยภาพในการพัฒนาของชุมชน ในแง่ของจุดเด่น ข้อจำกัด โอกาส และภัยคุกคาม เพื่อที่จะกำหนดปัญหาสำคัญของชุมชน ทางเลือกการพัฒนาของชุมชน รวมทั้งทุนทางสังคม วัฒนธรรม ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมของชุมชน โดยการใช้ เทคนิค SWOT เพื่อหาคอตอบให้ได้ว่า ชุมชนมีจุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส  และข้อจำกัดใดบ้าง
Strength – จุดแข็ง  เป็นการค้นหาคำตอบว่าในพื้นที่ (ชุมชน) มีจุดแข็งหรือจุดเด่นเรื่องใดบ้างที่มีความสัมพันธ์ และเป็นประโยชน์ที่สามารถจะนำมาสนับสนุนการพัฒนาชุมชน หรือจะช่วยให้การดำเนินโครงการต่างๆ ประสบผลสำเร็จด้วยดี Weakness – จุดอ่อน  เป็นการค้นหาคำตอบว่าในชุมชนมีจุดอ่อนหรือมีปัญหาอะไรบ้างที่ทำให้คนในชุมชนเกิดความไม่สะดวก ไม่สงบสุข หรือจะเป็นอุปสรรคในการพัฒนา หรือดำเนินโครงการต่างๆ Opportunity – โอกาส เป็นการค้นหาว่า ปัจจัยภายนอกใดบ้าง ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม การเมือง กฎหมาย เทคโนโลยี ฯลฯ ที่เป็นปัจจัยเอื้อต่อชุมชน หรือที่ชุมชนจะสามารถนำมาใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการดำเนินงานพัฒนา Threat – ข้อจำกัด เป็นการค้นหาว่า ปัจจัยภายนอกต่างๆ ซึ่งเป็นสิ่งที่ควบคุมไม่ได้ ปัจจัยใดบ้างที่เป็นข้อจำกัดเป็นอุปสรรค หรือเป็นภัยคุกคามชุมชน หรือจะมีผลกระทบต่อการดำเนินการพัฒนา
  1. การกำหนดวิสัยทัศน์ แนวทางและจุดมุ่งหมายในการพัฒนาชุมชน
เป็นการระดมพลัง ความผูกพัน ความเอื้ออาทร และความรักที่ประชาชนและครอบครัวมีต่อกันและกัน และต่อพื้นที่ชุมชน หมู่บ้าน ตำบล มาสร้าง/กำหนดความมุ่งหวังในการพัฒนาชุมชน
  1. การกำหนดยุทธศาสตร์ในการพัฒนาชุมชน
ยุทธศาสตร์การพัฒนา/กลยุทธ์การพัฒนา จะเป็นตัวเชื่อมระหว่างวิสัยทัศน์ และจุดมุ่งหมายการพัฒนากับการกำหนดกิจกรรมการพัฒนา ในแง่ของการกำหนดขอบเขตและลักษณะของการใช้ทรัพยากรต่างๆ ของการพัฒนา สำหรับใช้ในการวางกรอบทางเลือกดำเนินโครงการ กิจกรรมต่างๆ
  1. การกำหนดแผนงาน โครงการ กิจกรรมการพัฒนาชุมชน
เป็นการร่วมกันกำหนดแผนงาน โครงการ กิจกรรมที่เหมาะสม เป็นไปได้ และสอดคล้องกับภูมิปัญญาท้องถิ่นและกลยุทธ์ที่วางไว้ เพื่อสานต่อ เสริมสร้าง สิ่งที่ชุมชนทำได้ดีอยู่แล้วให้ดียิ่งขึ้น หรือเพื่อบรรเทาข้อจำกัดและแก้ไขปัญหาในด้านต่างๆ ของชุมชน
  1. การเปิดเวทีประชาพิจารณ์แผนชุมชน
เป็นการนำแผนชุมชนไปแจ้งแก่พี่น้องประชานในชุมชนได้รับทราบ พร้อมทั้งรับฟังความคิดเห็นที่มีต่อแผนชุมชนดังกล่าว ซึ่งนอกจากจะช่วยสร้างความเข้าใจ สร้างการยอมรับในวงกว้างขึ้นจากผู้ที่ไม่ได้เข้ามามีส่วนร่วมในการวางแผนชุมชนตั้งแต่แรกแล้ว อาจจะได้ข้อคิดเห็นเพิ่มเติม หรือข้อสังเกตุที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาชุมชนเพิ่มมากขึ้นอีกด้วย       [1] ธนชัย ยมจินดา และวราภรณ์ รุ่งเรืองกลกิจ “การวางแผน”  หน่วยที่ 9 ในชุดวิชาองค์การและการจัดการ (ฉบับปรับปรุง ครั้งที่ 2) สาขาวิชาวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช นนทบุรี, 2558 หน้า 9-5

304 total views, 1 views today

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.