กระบวนการเปลี่ยนแปลงทางธรณี

กระบวนการเปลี่ยนแปลงทางธรณีทำให้เกิดลักษณะภูมิประเทศที่เป็นภูเขา หุบเขา แม่น้ำ ที่ราบ แอ่ง ทะเลทราย แบ่งออกเป็น 4 กระบวนการที่สำคัญ ดังนี้

  1. 1. กระบวนการเกิดภูเขาไฟ (Volcanism) หมายถึง การระเบิดลาวาออกสู่ผิวโลก ซึ่งลาวาเกิดจากการหลอมเหลวของหินในเปลือกโลก (Crustal Rocks) และหินในเนื้อโลกบางส่วน (Partial Melting of Mantle Rocks) โดยมีก๊าซรวมอยู่ด้วย เมื่อประทุขึ้นมาสู่ผิวดินลาวาจะเย็นตัวเป็นของแข็ง ก๊าซจะเคลื่อนออกสู่บรรยากาศ การหลอมเหลวของหินในเปลือกโลกและเนื้อโลกบางส่วน เกิดขึ้นได้โดยกระบวนการเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลก ที่ทำให้หินในเปลือกโลกทรุดตัวลงไปในเนื้อโลกใต้ผิวดิน ที่ความลึกประมาณ 60-100 กิโลเมตร หลังจากนั้นจึงเกิดการหลอมเหลว ทำให้หินที่อยู่ในเนื้อโลกส่วนใกล้เคียงหลอมเหลวตามไปด้วย จึงเรียกว่า การหลอมเหลวของหินในเนื้อโลกบางส่วน
  2. 2. กระบวนการแปรสัณฐานของแผ่นเปลือกโลก (Tectonism) หมายถึง กระบวนการเคลื่อนที่ของหินโดยการคดโค้ง (Folding) การแตก (Fracturing) การแยก (Jointing) และการเลื่อน (Faulting) แผ่นดินไหว จัดอยู่ในกระบวนการนี้ กล่าวคือ แผ่นดินไหวเป็นการเลื่อน (Faulting) ของหิน เนื่องจากแรงที่มากระทำมีปริมาณมากกว่าความสามารถต่อต้านของหินนั้น กระบวนการนี้เกี่ยวข้องกับการเกิดโครงสร้างธรณีโดยตรง
  3. กระบวนการปรับเปลี่ยนสภาพ (Gradation) ได้แก่ การผุพัง (Weathering) สึกกร่อน (Erosion) การพัดพา (Transportation) และการทับถม (Deposition) เป็นการปรับเปลี่ยนสภาพของโลกให้อยู่ในสภาวะสมดุล ปัจจัยที่ทำให้เกิดการปรับเปลี่ยนสภาพ ได้แก่ กระแสน้ำ กระแสลม ธารน้ำเข็ง แรงโน้มถ่วงหรือแรงดึงดูดของโลก และปัจจัยที่ควบคุมหรือกำหนดกระบวนการปรับเปลี่ยนสภาพ คือ อุณหภูมิ สภาพภูมิประเทศ สภาพภูมิอากาศ เช่น หินในภูเขาจะผุพังและสึกกร่อนเพื่อลดระดับความสูงให้น้อยลง เศษของการผุพังและสึกกร่อนจะถูกพัดพามาทับถมในที่ลุ่มทำให้ที่ลุ่มสูงขึ้น
  4. 4. กระบวนการถูกพุ่งชนจากวัตถุนอกโลก (Impact Cratering) ผลของกระบวนการนี้ทำให้เปลือกโลกมีการเปลี่ยนแปลง เช่น ปรากฏหลุมที่เกิดจากการกระแทกจากวัตถุนอกโลก อย่างไรก็ตาม แม้ว่าจะมีอุกกาบาตตกลงสู่โลกมากมายแต่อุกกาบาตเหล่านั้นถูกเผาไหม้ในชั้นบรรยากาศ จึงไม่เกิดเป็นหลุมอุกกาบาตเป็นจำนวนมากเหมือนกับพื้นผิวของดวงจันทร์หรือดาวเคราะห์ดวงอื่น ๆ (เพียงตา สาตรักษ์, 2559)

 

ที่มา : วรรณา ศิลปอาชา (2562) ภูมิศาสตร์การท่องเที่ยวไทย (หน่วยที่ 2) ในเอกสารการสอนชุดวิชาการจัดการทรัพยากรการท่องเที่ยวไทยอย่างยั่งยืน. นนทบุรี: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

163 total views, 1 views today