ร่วมเรียนและเข้าใจต่อแนวทางการพัฒนาเกณฑ์การออกแบบอาคารที่พักอาศัยในประเทศไทย เพื่อส่งเสริมให้การออกแบบอาคารให้ความสำคัญกับสุขภาวะของผู้พักอาศัย (เกณฑ์ PEN SOOK v1.0)

แนวทางการพัฒนาเกณฑ์การออกแบบอาคารที่พักอาศัยในประเทศไทย เพื่อส่งเสริมให้การออกแบบอาคารให้ความสำคัญกับสุขภาวะของผู้พักอาศัย (เกณฑ์ PEN SOOK v1.0)

จากที่ได้มีโอกาสเข้ารับฟังการบรรยายยังได้อัพเดทความรู้ว่าด้วยแนวทางการพัฒนาเกณฑ์การออกแบบอาคารที่พักอาศัยในประเทศไทย เพื่อส่งเสริมให้การออกแบบอาคารให้ความสำคัญกับสุขภาวะของผู้พักอาศัย (เกณฑ์ PEN SOOK v1.0) จากผลงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง นำเสนอผลการศึกษาแนวทางการพัฒนามาตรฐานการออกแบบอาคารเขียวประเภทอาคารที่พักอาศัยในประเทศไทย โดยให้ความสำคัญกับสุขภาวะที่ดีของผู้อยู่อาศัยเพิ่มเติมจากศักยภาพในเชิงพลังงานและสิ่งแวดล้อม ศึกษาวิจัยด้วยการปริทัศน์เอกสาร ข้อมูล มาตรฐานการออกแบบสภาพแวดล้อมของอาคารที่พักอาศัยในต่างประเทศ ได้แก่ LEED, WELL, Living Building Challenge, BREEAM, Home Quality Mark, CASBEE และ Green Mark วิเคราะห์สรุปประเด็นและจัดทำแบบสอบถามแบบจับคู่เปรียบเทียบ (Pairwise Comparison) เพื่อหาค่าน้ำหนักและจัดลำดับความสำคัญของแต่ละประเด็นปัจจัยด้วยกระบวนการวิเคราะห์ลำดับขั้น (Analytic Hierarchy Process: AHP) โดยการสอบถามผู้เชี่ยวชาญในสาขาการออกแบบและวิจัยด้านสุขภาวะในอาคาร จำนวน 30 ท่าน จากการศึกษาเกณฑ์การออกแบบสภาพแวดล้อมของอาคารพักอาศัยในต่างประเทศ 7 เกณฑ์ พบประเด็นที่มีความสนใจร่วมกันทั้งสิ้น 41 ประเด็น สามารถวิเคราะห์สรุปและจำแนกหัวข้อในการประเมินด้านสุขภาวะออกเป็น 6 หมวด ได้แก่ 1. คุณภาพอากาศ
2. แสงสว่าง 3. สภาวะน่าสบาย 4. สุนทรียภาพ 5.วัสดุ 6. ความปลอดภัย
ผลการวิจัยโดยใช้แบบสอบถามจับคู่เปรียบเทียบพบว่าผู้เชี่ยวชาญให้น้ำหนักความสำคัญกับหมวดความปลอดภัยเป็นหลัก โดยมีค่าน้ำหนัก 31.6% รองลงมาคือ คุณภาพอากาศ 23.7% สภาวะน่าสบาย 20.3% แสงสว่าง 11.4% วัสดุ 7.7% และสุนทรียภาพ 6.4% ตามลำดับ ทั้งนี้ ประเด็นย่อยที่ผู้เชี่ยวชาญให้ความสำคัญ ได้แก่ การลดความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุและอุบัติภัย 7.6% การลดความเสี่ยงต่อการโจรกรรมและอาชญากรรม 6.5% คุณภาพน้ำประปาภายในอาคาร 6.3% ความน่าสบายด้านกลิ่น 5.2% สภาวะน่าสบายอุณหภาพ 5.0% การออกแบบเพื่อคนทั้งมวล 4.6%
และการระบายอากาศ 3.5% ผลการวิจัยดังกล่าวนี้จะนำไปใช้ประกอบการพัฒนาเกณฑ์การออกแบบอาคารที่พักอาศัยในประเทศไทยเพื่อส่งเสริมให้การออกแบบอาคารให้ความสำคัญกับสุขภาวะของผู้พักอาศัยมากยิ่ง (ภาวดี ธุววงศ์ วิทยานิพนธ์ เรื่อง การพัฒนาเกณฑ์การออกแบบอาคารเขียวเพื่อส่งเสริมสุขภาวะสำหรับอาคารที่พักอาศัยแบบยั่งยืนในประเทศไทย(DEVELOPMENT OF DESIGN GUIDELINES TO PROMOTE WELL-BEING FOR SUSTAINABLE RESIDENTIAL BUILDINGS IN THAILAND) คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย) อ้างอิง LEED, WELL, Living Building Challenge, BREEAM, Home Quality Mark, CASBEE และ Green Mark (จากแบบสอบถามออนไลน์ : แบบสอบถามมาตรฐานการออกแบบอาคารที่พักอาศัยเพื่อการส่งเสริมสุขภาวะ)

  1. หมวดคุณภาพอากาศ (Air Quality) 11 ประเด็น
  2. หมวดแสงสว่าง (Light) 8 ประเด็น
  3. หมวดสภาวะน่าสบาย (Comfort) 6 ประเด็น
  4. หมวดสุนทรียภาพ (Aesthetic) 5 ประเด็น
  5. หมวดวัสดุ (Materials) 7 ประเด็น
  6. หมวดความปลอดภัย (Safety and Security) 6 ประเด็น

สรุปจากการศึกษาจาก AHP (Analytic Hierarchy Process) กระบวนการวิเคราะห์ลำดับชั้นแบบประยุกต์ (Thomas Saaty, 1970)




ภาพที่
1 AHP (Analytic Hierarchy Process) มาตรฐานการออกแบบอาคารที่พักอาศัยเพื่อการส่งเสริมสุขภาวะ)

(ภาวดี ธุววงศ์, อรรจน์ เศรษฐบุตร และ สฤกกา พงษ์สุวรรณ) แนวทางการพัฒนาเกณฑ์อาคารที่พักอาศัยเพื่อสุขภาวะในประเทศไทย


จากบทสรุป อาคารและสิ่งแวดล้อมสรรค์สร้างมีผลอย่างมากต่อสุขภาพและสุขภาวะของคนในปัจจุบัน แม้ว่าแนวคิด เรื่องสุขภาวะอาจเป็นเรื่องที่ยากต่อการวัดประสิทธิผลในเชิงปริมาณ แต่หากพิจารณาในแง่ผลลัพท์เชิงคุณภาพที่เกิดต่อผู้ใช้อาคาร ตลอดจนผู้พัฒนาโครงการ ผู้ประกอบการ หรือเจ้าของกิจการ การลงทุนในสถาปัตยกรรมที่ดีต่อสุขภาพ มีการออกแบบสภาพแวดล้อมที่ดี ย่อมเป็นการลงทุนที่คุ้มค่า อาคารที่ดีต่อสุขภาพ น่าอยู่น่าสบาย มีความยั่งยืนและมีความสุนทรี จึงควรถูกบรรจุเป็นส่วนหนึ่งของนิยามความเป็นอาคารเขียว เพื่อให้บรรลุซึ่งเป้าหมายในการสร้างสรรค์สถาปัตยกรรมที่ยั่งยืน ทั้งนี้การส่งเสริมการวิจัยในแนวทางดังกล่าว ควรศึกษาแนวทางของศาสตร์อื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ประกอบด้วย อาทิ วิทยาศาสตร์ วิทยาศาสตร์ชีวภาพ และแพทยศาสตร์ ทั้งนี้กระบวนการในการออกแบบและการก่อสร้างควรมีจุดมุ่งหมายแรกในการทำให้อาคารดีต่อสุขภาพทั้งในแง่ของการทำงานและการอยู่อาศัย โดยผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย อันได้แก่ สถาปนิก วิศวกร นักบริหารทรัพยากรอาคาร ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีอาคาร อุตสาหกรรมก่อสร้าง ตลอดจนผู้บังคับใช้กฎหมายควรทำงานร่วมกัน เพื่อกำหนดแนวทางที่มีความเป็นไปได้และมีประสิทธิผล (ภาวดี ธุววงศ์, อรรจน์ เศรษฐบุตร และ สฤกกา พงษ์สุวรรณ) แนวทางการพัฒนาเกณฑ์อาคารที่พักอาศัยเพื่อสุขภาวะในประเทศไทย นำไปสู่การพัฒนาเกณฑ์การประเมินเกณฑ์อาคารที่พักอาศัยเพื่อสุขภาวะในประเทศไทย หรือ PENSOOK V1.0 ที่ประกอบด้วย 6 หัวข้อการประเมิน คือ คุณภาพอากาศ, แสงสว่าง, สภาวะน่าสบาย, สุนทรียภาพ, วัสดุ และความปลอดภัย

ตารางที่ 1-17 คุณภาพอากาศ (Air Quality) ของเกณฑ์ PENSOOK V1.0

คุณภาพอากาศ (Air Quality)

24 คะแนน

1.       มาตรฐานอากาศภายใน (IAQ Standard)

2

2.       การควบคุมการสูบบุหรี่ (Smoking Control)

2

3.       การระบายอากาศ (Ventilation)

4

4.       การระบายอากาศเสียจากการก่อสร้าง (Air Flush)

2

5.       การกรองอากาศก่อนเข้าอาคาร (Air Filtration)

2

6.       การป้องกันการรั่วซึมของอากาศ (Air Infiltration)

1

7.       การเปิด-ปิดหน้าต่าง (Operable Window)

2

8.       การระบายอากาศโดยตรงบางพื้นที่ (Direct Source Ventilation)

2

9.       การควบคุมอากาศภายนอกอาคาร (Outdoor Air System)

2

10.   การเติมอากาศจากภายนอก (Increased Ventilation)

3

11.   การฟอกอากาศ (Air Purification)

2

 

ตารางที่ 1-18 แสงสว่าง (Light) ของเกณฑ์ PENSOOK V1.0

แสงสว่าง (Light)

11 คะแนน

1.       แสงสว่างที่มองเห็น (Visual Lighting)

1

2.       ควบคุมการเกิดแสงแยงตา (Glare Control)

2

3.       สิทธิในการได้รับแสงสว่าง (Right to Light)

2

4.       แสงธรรมชาติ (Daylight)

2

5.       แสงสว่างที่สัมพันธ์กับระบบร่างกาย (Circadian Lighting)

1

6.       คุณภาพสีของแสง (Color Quality)

1

7.       ออกแบบพื้นผิวโดยรอบ (Surface Design)

1

8.       อุปกรณ์บังแดดและควบคุมการหรี่แสง (Shade & Dimming)

1

 

ตารางที่ 1-19 สภาวะน่าสบาย (Comfort) ของเกณฑ์ PENSOOK V1.0

สภาวะน่าสบาย (Comfort)

19 คะแนน

1.       ความน่าสบายด้านเสียง (Acoustic Comfort)

3

2.       ลดเสียงรบกวน (Noise Reduction)

2

3.       การป้องกันและการดูดซับเสียง (Sound Insulation & Absorption)

2

4.       การกั้นเสียง (Sound Barrier)

2

5.       ความน่าสบายอุณหภาพ (Thermal Comfort)

5

6.       ป้องกันกลิ่นไม่พึงประสงค์ (Olfactory Comfort)

5

 

ตารางที่ 1-20 สุนทรียภาพ (Aesthetic) ของเกณฑ์ PENSOOK V1.0

คุณภาพอากาศ (Air Quality)

6 คะแนน

1.       ความงามและการออกแบบ (Beauty and Design)

1

2.       การสัมผัสธรรมชาติ (Biophilia)

1

3.       เอกลักษณ์ท้องถิ่นหรือที่ตั้ง (Sense of Place)

1

4.       เข้าถึงหรือมองเห็นทิวทัศน์ (Access to View)

1

5.       ความเป็นส่วนตัว (Private Space)

1

 

ตารางที่ 1-21 วัสดุ(Materials) ของเกณฑ์ PENSOOK V1.0

วัสดุ (Materials)

8 คะแนน

1.       แร่ใยหินและสารโลหะหนัก (Asbestos & Heavy Metal)

2

2.       ลดการใช้สารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย (VOC Reduction)

1

3.       ลดการใช้สารพิษ (Toxic Materials Reduction)

1

4.       ส่งเสริมการใช้วัสดุอย่างปลอดภัย (Enhanced Materials Safety)

1

5.       เลือกใช้วัสดุที่ควบคุมความชื้น (Moisture Management)

1

6.       คำนึงถึงการเติบโตของจุลชีพ (Antimicrobial)

1

7.       สภาพแวดล้อมที่ทำความสะอาดได้ (Cleanable Environment)

1

 

ตารางที่ 1-22 ความปลอดภัย (Safety & Security) ของเกณฑ์ PENSOOK V1.0

ความปลอดภัย (Safety & Security)

32 คะแนน

1.       ลดความเสี่ยงในการเกิดอุบัติเหตุและอุบัติภัย (Safety)

8

2.       ลดความเสี่ยงต่อเกิดโจรกรรมและอาชญกรรม (Security)

6

3.       ป้องกันภัยธรรมชาติ (Disaster Management)

3

4.       ออกแบบเพื่อคนทั้งมวล (Universal Design)

5

5.       ควบคุมศัตรูพืชและยาฆ่าแมลง (Pest & Pesticide)

3

6.       คุณภาพน้ำ (Water Quality)

7




ที่มา

สัมมนาทางวิชาการเรื่องแนวทางการพัฒนาเกณฑ์การออกแบบอาคารที่พักอาศัยในประเทศไทย เพื่อส่งเสริมให้การออกแบบอาคารให้ความสำคัญกับสุขภาวะของผู้พักอาศัย (เกณฑ์ PEN SOOK v1.0)
โดยสถาบันอาคารเขียวไทย 8th Thai Green Building Expo 2019,“Bangkok –Wellbeing – Better Living City”,“Update เกณฑ์อาคารเขียวไทย”


ภาวดี ธุววงศ์1, อรรจน์ เศรษฐบุตร และ สฤกกา พงษ์สุวรรณ แนวทางการพัฒนาเกณฑ์อาคารที่พักอาศัยเพื่อสุขภาวะในประเทศไทย
Guidelines to Developing a Healthy Design Assessment Tool for Residential Buildings in Thailand,
ประชุมวิชาการเทคโนโลยีอาคารด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม 4th Building Technology Alliance Conference on Energy and Environment ครั้งที่ 4 ประจำปี 2560 คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

ภาวดี ธุววงศ์ วิทยานิพนธ์ เรื่อง การพัฒนาเกณฑ์การออกแบบอาคารเขียวเพื่อส่งเสริมสุขภาวะสำหรับอาคารที่พักอาศัยแบบยั่งยืนในประเทศไทย(DEVELOPMENT OF DESIGN GUIDELINES TO PROMOTE WELL-BEING FOR SUSTAINABLE RESIDENTIAL BUILDINGS IN THAILAND) คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

662 total views, 2 views today