แนวคิดการออกแบบเพื่อคนทั้งมวล

     การออกแบบเพื่อคนทั้งมวล (Universal Design: UD) เป็นแนวความคิดสากลที่องค์การสหประชาชาติได้พยายามเผยแพร่และส่งเสริมจากแนวความคิดเดิม เพื่อให้คนทั้งมวลได้รับสิ่งอำนวยความสะดวกจากการดำรงชีวิตในอาคารและสิ่งแวดล้อมอย่างเท่าเทียมกัน

การออกแบบเพื่อคนทั้งมวล (ไตรรัคน์ จารุทัศน์ 2558) ประกอบด้วยหลักการ  7 ประการ คือ

  1. ความเสมอภาคเท่าเทียมกัน (Equitable use) มีความเสมอภาค ใช้งานได้กับทุกคนในสังคมอย่างเท่าเทียมกัน ไม่มีการแบ่งแยกและเลือกปฏิบัติ
  2. ความยืดหยุ่นในการใช้งาน (Flexible in use) มีความยืดหยุ่น ใช้งานได้กับผู้ที่ถนัดซ้ายและขวาหรือปรับสภาพความสูงต่ำขึ้นลงได้ตาม ความสูงของผู้ใช้
  3. การใช้ง่าย/เข้าใจง่าย (Simple and Intuitive use) เรียบง่ายและเข้าใจได้ดีเช่นมีภาพหรือคำอธิบายที่เรียบง่ายสำหรับคนทุกประเภท ไม่ว่าจะมีความรู้ระดับไหนอ่านหนังสือออกหรือไม่ อ่านภาษาต่างประเทศได้หรือไม่หรืออาจใช้รูปภาพเป็นสัญลักษณ์สากลสื่อสารให้เข้าใจได้ง่ายฯลฯ
  4. ข้อมูลชัดเจน (Perceptible information) มีข้อมูลพอเพียงมีข้อมูลง่ายสำหรับประกอบการใช้งานที่พอเพียง
  5. การมีระบบป้องกันความผิดพลาด (Tolerance for error) ทนทานต่อการใช้งานที่ผิดพลาดเช่นมีระบบป้องกันอันตรายหากมีการใช้ผิดพลาดรวมทั้งไม่เสียหายได้โดยง่าย
  6. การใช้แรงน้อย (Low physical effort) ทุ่นแรงกายสะดวกและไม่ต้องออกแรงมาก
  7. การมีขนาดและพื้นที่ใช้งานที่เหมาะสมกับการใช้สอย (Size and space for application and use) ขนาดและสถานที่ที่เหมาะสมและใช้งานในเชิงปฏิบัติได้โดยคิดออกแบบเผื่อสำหรับคนร่างกายใหญ่โต คนที่เคลื่อนไหวร่างกายยาก

     การออกแบบเพื่อคนทั้งมวล ในที่นี้จึงหมายถึง การออกแบบสภาพแวดล้อม บริการ และสิ่งอำนวยความสะดวกที่ทำให้ทุกคนสามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์ได้ไม่ว่าจะเป็นคนพิการหรือไม่พิการ เด็กเล็ก สตรีมีครรภ์ ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยพักฟื้น หรือผู้ที่มีข้อจำกัดใดๆ ก็ตาม รวมถึงการปรับสภาพแวดล้อม สถานที่ และสิ่งของเครื่องใช้ให้สามารถรองรับการใช้งานได้สำหรับมวลสมาชิกทุกคนในสังคมเพื่อความสะดวกและปลอดภัยนั้นเอง

     อย่างไรก็ตามในการออกแบบทรัพยากรกายภาพและสภาพแวดล้อมเพื่อคนทั้งมวลในสอดคล้องกับหลักการข้างต้นนั้น ก็อาจจำเป็นต้องมีอุปกรณ์หรือเทคโนโลยีอย่างใดอย่างหนึ่งช่วยอำนวยความสะดวกให้คนพิการหรือบุคคลที่มีความต้องการจำเป็นเฉพาะได้ใช้งานได้อย่างเหมาะสม โดยการใช้เทคโนโลยีอำนวยความสะดวก (Assistive Technology: AT) หรือ สิ่งอำนวยความสะดวกที่เหมาะสม (Reasonable Accommodation: RA) ดังนี้

     เทคโนโลยีอำนวยความสะดวก (Assistive Technology: AT) หมายถึง อุปกรณ์และบริการที่ช่วยลดหรือขจัดอุปสรรคที่คนพิการประสบ โดยอาจจะอยู่ในรูปของซอฟต์แวร์หรือฮาร์ดแวร์ เป็นผลิตภัณฑ์หรือบริการ ที่ใช้เพื่อเพิ่มรักษาหรือปรับปรุงขีดความสามารถในการทำงานของคนพิการ หรือบุคคลที่มีความบกพร่อง เพื่อให้สามารถดำเนินกิจกรรมซึ่งอาจเป็นไปได้ยากหรือเป็นไปไม่ได้ให้ประสบความสำเร็จ

     สิ่งอำนวยความสะดวกที่เหมาะสม (Reasonable Accommodation: RA) หมายถึง การจัดหาอุปกรณ์และเตรียมสภาพแวดล้อมที่ช่วยให้บุคคลสามารถปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ จัดเป็นการเปลี่ยนแปลงใดๆ ในพื้นที่ใช้งานและสภาพแวดล้อม ซึ่งจะช่วยให้บุคคลที่มีความพิการสามารถดำรงชีวิตได้อย่างปกติ หรือได้รับสิทธิประโยชน์ที่เท่าเทียมกันกับบุคคลอื่น

92 total views, 1 views today