แนวคิดธนาคารเวลาเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงสังคมไทย

ธนาคารเวลา (Time Bank) นั้นเป็นรูปแบบกิจกรรมที่จะเป็นกลไกส่งเสริมให้คนชุมชนทุกช่วงวัยได้ดูแลซึ่งกันและกัน ด้วยการแลกเปลี่ยนทักษะ ประสบการณ์ บริการขั้นพื้นฐาน และ ทำให้บุคคลในวัยต่างๆ สามารถสะสมเวลาไว้ใช้ในอนาคตได้ เสมือนกับเราออมเงินในบัญชีธนาคาร เมื่อยามจำเป็นที่ต้องการได้รับความช่วยเหลือก็สามารถเบิกจ่ายเวลามาใช้ได้ ธนาคารเวลานั้นจะเกิดขึ้นเมื่อเครือข่ายสมาชิกในชุมชนแห่งใดแห่งหนึ่ง มีข้อตกลงร่วมกันว่าจะมีการแลกเปลี่ยนทักษะ ประสบการณ์ ในรูปแบบบริการขั้นพื้นฐาน โดยยึดหลักคิดที่ว่าทุกคนมีเวลาเท่าเทียมกัน นำไปสู่การสร้างเครือข่ายทางสังคมในการดูแลซึ่งกันและกัน

แนวคิดหลักคือคนในชุมชนดูแลซึ่งกันและกันโดยเชื่อว่ามนุษย์ทุกคนมีคุณค่าและศักดิ์ศรีแห่งความเป็นมนุษย์สามารถให้และรับได้ด้วยการแลกเปลี่ยนทักษะประสบการณ์ซึ่งกันและกันช่วยให้คนในชุมชนดูแลซึ่งกันและกันโดยให้คุณค่าของเวลาที่ทุกคนมีเวลาเท่าเทียมกันสนับสนุนการมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อสร้างสรรค์สิ่งที่ดีงามให้เกิดแก่คนในชุมชนบนสัมพันธภาพแห่งความไว้วางใจ

กรอบแนวคิดของธนาคารเวลานั้น จะเริ่มจากผู้ให้บริการ (Target Groups) ที่เป็นบุคคลที่มีอายุตั้งแต่ 15 ปีขึ้นไป ที่ผ่านกฎเกณฑ์ในการคัดเลือก และได้รับการรับรองจากคณะกรรมการของธนาคารเวลา โดยมี รูปแบบการให้ (Type of Offer) คือ เวลาในการให้บริการ/กิจกรรมกับผู้รับบริการ หรือ การให้ในรูปแบบอื่นๆตามความเหมาะสมไปยัง ผู้รับบริการ (Target Groups) ซึ่งเป็นบุคคลในทุกช่วงวัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งบุคคลในวัยสูงอายุ โดยผู้รับบริการก็จะมีการตอบแทนในรูปแบบของเวลาในอนาคตเช่นกัน (สมาชิกเป็นทั้งผู้ให้และผู้รับ) “เวลา” สามารถโอนให้กับสมาชิกในครอบครัวหรือผู้อื่นได้ ประเภทกิจกรรมของธนาคารเวลานั้น จะเป็นการทำกิจกรรมการให้ความช่วยเหลือขั้นพื้นฐาน หรือ เป็นบริการที่เป็นอาชีพ วิชาชีพ หรือ การบริการตามกฎหมายที่เป็นไปตามความสามารถ ทักษะ ประสบการณ์ และ ความถนัดของสมาชิกธนาคารเวลา ตรงกับความต้องการ และ ความยินยอมร่วมกันทั้งสองฝ่าย โดยที่ไม่ใช่กิจกรรมที่แลกเปลี่ยนเป็นเงิน เช่น งานช่าง งานซ่อมบำรุง งานให้บริการอำนวยความสะดวก (พาไปหาหมอ พาไปธุระ พาไปออกกำลังกาย ป้อนข้าวอาบน้ำ) งานนันทนาการ (กิจกรรมดนตรี กีฬา ลีลาศ สิ่งประดิษฐ์ ศิลปะ) งานบ้าน งานครัว (ทำความสะอาดบ้าน ทำขนม ทำอาหาร ซักผ้า รีดผ้า) งานส่งเสริมการเรียนรู้ (อ่านหนังสือ ให้ความรู้ด้านกฎหมาย/พิทักษ์สิทธิผู้สูงอายุ การใช้สมาร์ทโฟน การสอนภาษา อาชีพ) โดยอาจสรุปรูปแบบธนาคารเวลาได้ ดังนี้

ฝาก

ธนาคารเวลา

ถอน

สมาชิกให้บริการ/ช่วยเหลือพัฒนาคุณภาพชีวิตในด้านต่างๆกับสมาชิกผู้อื่น เช่น ด้านสังคมด้านสุขภาพ ด้านเศรษฐกิจ ด้านสภาพแวดล้อม (เยี่ยมบ้าน ซ่อมบ้าน การรับส่ง การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การดูแลผู้สูงอายุ)

เจ้าหน้าที่ของธนาคารเวลาเป็นผู้เชื่อมต่อระหว่างผู้ให้บริการและผู้รับบริการ ทั้งในเรื่องการจับคู่ผู้รับผู้ให้ ประเมินความต้องการ การเตรียมความพร้อม การจัดกิจกรรมที่เหมาะสม

(1 ชั่วโมงเท่ากับ 1 คะแนน)

การถอนคืนสามารถทำได้ตลอดอาจจะรับผลตอบแทนโดยการได้รับบริการตอบแทน การมอบโอนผลตอบแทนให้กับผู้อื่น หรือสามารถบริจาคเวลาให้กับสังคมเพื่อจัดสรรเวลาให้กับผู้อื่นต่อไป

อ้างอิง
http://www.dop.go.th/th
เอกสารกรมกิจการผู้สูงอายุ
การสัมภาษณ์บุคลากรกรมกิจการผู้สูงอายุ

264 total views, 3 views today