(ภาษาไทย) ความแตกต่างของCluster และ Supply Chain

ความแตกต่างของCluster และ Supply Chain โดย รองศาสตราจารย์ ดร. กิ่งพร  ทองใบ ในปัจจุบันมีการนำแนวคิดเรื่อง Cluster และ Supply Chain มาใช้กันมากในวงการธุรกิจ บทความนี้จึงมุ่งที่จะอธิบายความหมายของคำทั้งสองนี้ ว่ามีความหมายและลักษณะที่แตกต่างกันอย่างไร เพื่อผู้สนใจจะได้นำไปประยุกต์ใช้ในธุรกิจของตนได้อย่างถูกต้องต่อไป ความหมายของ Cluster             Cluster นิยมใช้ในภาษาไทยว่า การรวมกลุ่มธุรกิจ คลัสเตอร์ หมายถึง กลุ่มของธุรกิจและสถาบันที่เกี่ยวข้อง มารวมตัวดำเนินกิจการอยู่ในพื้นที่ใกล้เคียงกัน (Geographic Proximity) มีความร่วมมือเกื้อหนุน เชื่อมโยงและเสริมกิจการซึ่งกันและกันอย่างครบวงจร (Commonality and Complementary) ทั้งในแนวตั้งและแนวนอน โดยความเชื่อมโยงในแนวตั้ง (Vertical Linkage) เป็นความเชื่อมโยงของผู้ประกอบการธุรกิจอุตสาหกรรม ตั้งแต่ธุรกิจต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ และความเชื่อมโยงในแนวนอน (Horizontal Linkage) เป็นความเชื่อมโยงกับอุตสาหกรรมสนับสนุนด้านต่างๆ รวมทั้งธุรกิจให้บริการ สมาคมการค้า สถาบันการศึกษาและฝึกอบรม สถาบันวิจัยพัฒนา ตลอดจนหน่วยงานภาครัฐต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่วมดำเนินงานให้บรรลุเป้าหมายการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันที่ยั่งยืน ด้วยการเพิ่มผลิตภาพ (Productivity) และสร้างนวัตกรรมร่วมกัน (Porter,1990  กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม, 2551) วัตถุประสงค์ที่สำคัญของการรวมกลุ่มคลัสเตอร์ของอุตสาหกรรม มี 4 ประการ คือ
  1. เพื่อกระตุ้นให้ผู้ประกอบการวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) เกิดความตระหนัก
และเห็นความสำคัญของการรวมกลุ่มเป็นพันธมิตรและพัฒนาเครือข่ายทางธุรกิจอุตสาหกรรมร่วมกัน
  1. เพื่อสนับสนุนให้กลุ่มอุตสาหกรรมมีการดำเนินงานร่วมกัน โดยนำศักยภาพของกลุ่มออกมาใช้ให้เป็นประโยชน์มากที่สุด โดยร่วมกันกำหนดวิสัยทัศน์ แผนแม่บท แผนปฏิบัติการ กลยุทธ์ โครงการและกิจกรรมในการดำเนินงานต่างๆ
  2. เพื่อส่งเสริมให้เกิดคลัสเตอร์อุตสาหกรรมหรือเครือข่ายวิสาหกิจในประเทศ รวมทั้งหน่วยงาน BDS (Business Development Service) เช่น สถาบันการเงิน สถาบันการศึกษาวิจัยและพัฒนา องค์กรภาครัฐและสมาคมเอกชนที่เกี่ยวข้อง ให้เป็นเครือข่าย (Network) ที่แข็งแรงที่พร้อมจะสนับสนุนการขับเคลื่อนของคลัสเตอร์อุตสาหกรรมให้สามารถเติบโตได้อย่างยั่งยืนและมั่นคงต่อไป
  3. เพื่อเสริมสร้างให้มีการแลกเปลี่ยนและถ่ายทอดความรู้ ประสบการณ์ในการดำเนินงานร่วมกัน อันจะส่งผลต่อประสิทธิภาพโดยรวมของกลุ่มอุตสาหกรรม
ความหมายของ Supply Chain  Supply Chain นิยมใช้ในภาษาไทยว่า โซ่อุปทาน หมายถึงเครื่องมือขององค์การในการดำเนินงานต่าง ๆ ซึ่งครอบคลุมและสัมพันธ์กับหน่วยงานต่าง ๆ ในองค์การทุกหน่วย ทั้งระบบการผลิต การจัดซื้อ การขนส่ง การจัดจำหน่าย การจัดเก็บและการบริหารข้อมูล การพยากรณ์ความต้องการสินค้าและบริการที่จะเกิดขึ้น  การจัดการห่วงโซ่อุปทาน จึงเป็นการจัดการแบบบูรณาการเกี่ยวข้องกับกิจกรรมที่ต้องประสานกันตั้งแต่ผู้ขายวัตถุดิบ ผู้ผลิต  ไปยังลูกค้า  ห่วงโซ่อุปทานประกอบด้วยจุดสำคัญ 4 จุด คือ ( ทวีศักดิ์  เทพพิทักษ์, 2550 )
  1. ผู้ขายวัตถุดิบ
  2. โรงงานผู้ผลิต
  3. ศูนย์กระจายสินค้า
  4. ร้านค้าย่อยหรือลูกค้าและผู้บริโภค
          Cluster และ Supply Chain เป็นแนวคิดการจัดการธุรกิจที่มีนำมาประยุกต์ใช้กันมาก เพื่อการนำไปใช้อย่างถูกต้อง จึงควรทำความเข้าใจในความแตกต่างของสองคำนี้ ซึ่งมีความแตกต่างไว้  7 ประการ ดังแสดงในตารางต่อไปนี้
ประเด็นเปรียบเทียบ CLUSTER SUPPLY CHAIN
นิยาม       เป็นการรวมกลุ่มธุรกิจ และสถาบันที่เกี่ยวข้องที่อยู่ในพื้นที่ใกล้เคียงกัน เพื่องสร้างความร่วมมือทั้งทางตรงและทางอ้อมในกลุ่ม เป็นกระบวนการไหลเวียนของวัตถุดิบ ตั้งแต่ต้นน้ำ คือผู้ขายวัตถุดิบ ไปสู่ผู้ผลิต และผู้บริโภค
ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย กำหนดเป็นวงกว้างและเป็นทางการ กำหนดเป็นวงแคบตามการไหลของผลิตภัณฑ์
จุดเน้นด้านภูมิศาสตร์ พื้นที่เดียวกันหรือใกล้เคียง     ไม่คำนึงถึงสถานที่
เป้าหมายที่ใช้ร่วมกัน ไม่เจาะจง เจาะจงเฉพาะทรัพยากรที่ประสานกัน
ความสัมพันธ์ ความร่วมมือและการแข่งขัน ต่อเนื่องเป็นลำดับ
เกณฑ์ในการทำข้อตกลง บรรทัดฐานทางสังคมและความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน ต่อนื่องเป็นลำดับ
ผลลัพธ์ที่สำคัญ   ข่าวสาร การแบ่งปันความรู้ ประสิทธิภาพและผลิตภาพ ความสามารถหลัก
  ที่มา : ปรับปรุงจาก ชาติชาย  สิงหเดช 2015 หน้า 13   บรรณานุกรม กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม  ( 2550 ) การพัฒนาคลัศเตอร์ในประเทศไทย กรุงเทพฯ : ชาติชาย สิงหเดช  ( 2015 ) “บทบรรณาธิการพิเศษ” วารสารแวร์ ฉบับที่ 16 ตุลาคม –  ธันวาคม หน้า 13 ทวีศักดิ์  เทพพิทักษ์ ( 2550 ) การจัดการโลจิสติกส์และซัพพลายเซน  พิมพ์ลักษณ์ กรุงเทพฯ : เอกซ์เปอร์เนท Porter, M.E. ( 1990 ) The Competitive  Advantage of Nations Harvard Busine

537 total views, 1 views today

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.